Upadek zaufania do władzy
Zobaczyli więc świat zupełnie inny od tego, jaki był im dotąd przedstawiany w propagandzie. Zobaczyli ponadto, że nie żyli dotychczas wcale w najbardziej rozwiniętym miejscu świata, że w istocie ich ojczyzna jest niebywale zapóźniona w rozwoju względem państw Europy zachodniej. Ujrzenie wszystkich "cudów" Zachodu i porównanie ich z biedą Rosji radzieckiej musiało - po prostu musiało - w nawet najbardziej dotychczas zatwardziałym zwolenniku komunizmu coś zachwiać, wprowadzić jakąś niepewność, wątpliwość. Naprawdę bardzo wielu obywateli ZSRR w ten czy inny sposób zetknęło się z Zachodem - albo przebywając tam osobiście w czasie działań militarnych, albo po prostu rozmawiając z żołnierzami stamtąd pochodzącymi. Obraz Rosji radzieckiej jako państwa dalece wspanialszego niż kraje Zachodu nieco podupadł, co dla władzy stalinowskiej mogło być absolutnie tragiczne w skutkach. Zresztą nie tylko to było problemem.